سيد احمد تمجيد السلطان تفرشي حسينى
73
روزنامه اخبار مشروطيت و انقلاب ايران ( فارسى )
ساعت [ مراجعت ] كردند و فرمودند بازار بسته شده . سرباز در بازار ريخته مىچاپند و در ميدان توپخانه سرباز فراوان [ است ] و مردم فرار مىكنند و مرا هم كريم آقا نگذاشت بروم و مراجعت كردم و بعضيها هم مىگفتند كه شاه را كشتهاند و شلوق شده . بعضيها هم مىگفتند توپ بردهاند مجلس را خراب نمايند . مثل اينكه يك دسته قزاق سوار با چهار عراده توپ از جلوى مجلس عبور كرده از خيابان و دروازهء دوشانتپه عبور [ نموده ] و خارج شده بعد داخل شدند . بنده در عالم خواب قبض روحم شد . صاحب جمع يك نفر را فرستاد كه خبر صحيح بياورند . رفتند و مراجعت كردند . گفتند شاه سوار شده معلوم [ 87 ] نيست كجا رفتهاند . شاه بدون اينكه به احدى بگويند حتى به امير آخور و ناظر و وزير داخله و غيره بگويند ، كسى كه اطلاع داشته مجلل السلطان و پالكنيك و شابشال بوده . شاه بنا بوده از در تخت مرمر سوار شود . سرباز يكمرتبه به هيأت اجتماع و دست به تفنگ بيرون آمده شاه از اين در تشريف نياوردند . از در حمام بيرون تشريف آوردند . سربازها دويده بودند از براى آن در و در حالت تاخت فشنگ در تفنگ مىگذاشتند و اهالى ديوانخانه و گمركخانه و دفتر يكمرتبه از ترس فرار مىكنند . هركس اين احوال را ملاحظه مىكند فرار مىنمايد . از اين طرف فرار مىكنند ، از آن طرف در مجلس ازدحام مىنمايند . جمعيت كثيرى در آن واحد جمع مىشود . شاه از ميدان مشق عبور و از خيابان پارك صدراعظم مرور [ مىكنند ] و از دروازه خارج [ مىشوند ] و به باغ شاه مىروند . درين هنگام كه شاه در شرف سوارى بودهاند در سبزهميدان دو نفر آخوند با چند نفر سرباز نزاع كرده جمعيت جمع مىشود و به بازار مىآيند . گويا يكى دو دكان را بعضى چيزها مىبرند . در بازار منتشر مىشود كه سرباز در بازار ريخته دكاكين بسته مىشود . اين خبر بازار بستن و حركت شاه با آن حالت مخصوص و سوارهاى قزاق و كشيكخانه كه مردم را دور مىكردند شهرت كرد كه بازار [ را ] غارت مىكنند و خيال دارند كه بعد از چاپيدن بازار به مجلس